قالب بتن چیست؟

قالب بتن چیست؟

قالب بتن چیست؟ قالب بتن یکی از قطعات کاربردی و پرمصرف در صنایع عمرانی و ساختمانی است. ساده‌ترین تعریف از قالب، چارچوب یا فریمی است که بتن سفت‌نشده در آن ریخته می‌شود تا پس از سفت‌شدن به شکل دلخواه درآید. این قالب‌ها به شکل موقت در زمان ساخت یک سازه مورد استفاده قرار می‌گیرند و پس از بارریزی بتن و سفت‌شدن آن، قابل برداشتن از جای خود هستند. اگر قصد دارید با انواع قالب و کاربردهای آن آشنا شوید، در این مطلب از سایت تنهاپولاد با من همراه باشید.

 

"<yoastmark

قالب‌های بتن از جنس‌های مختلف برای کاربردهای مختلف

قالب‌های بتنی اغلب از لحاظ محل استفاده و چگونگی استفاده از آن‌ها دسته‌بندی می‌شوند. انتخاب بهترین قالب برای یک پروژه خاص تابعی از مقدار بتن‌ریزی مورد نیاز و مقدار فشار یا وزن وارد بر قسمت‌های مختلف آن است. برای مثال، قالب‌های بتنی معمولی برای سازه‌های مسطح (مثل معابر و جاده‎ها) یا قسمت‌های مسطح ساختمان (از قبیل پاسیو و ورودی ساختمان)، معمولا دارای ارتفاع 3 تا 12 اینچ هستند.

 

از آنجایی که اکثر وزن بتن به قسمت‌های مسطح ساختمان وارد می‌شود، وزن وارد بر قالب در کارهای ساختمانی کاهش پیدا می‌کند و این قالب‌ها اغلب چوبی هستند. از قالب فلزی نیز به طور عمده برای ساخت بزرگ راه‌ها و دیوارهای برشی استفاده می‌شود. برای مثال، با استفاده از یک قالب فلزی برای ساخت پایه پل یا فنداسیون یک ساختمان بلند، در مصرف صد‌ها تا هزاران فوت مربع بتن صرفه‌جویی می‌شود. به علت وزن و فشار زیادی که وجود دارد، این قالب‌ها از فولاد مرغوب ساخته می‌شوند و ممکن است صد‌ها کیلوگرم وزن داشته باشند.

 

در سال‌های اخیر، پیشرفت‌هایی در زمینه ساخت قالب‌های بتنی از جنس پلاستیک، فایبر گلاس و کامپوزیت رخ داده است، اما هزینه و مقاومت این مواد نمی‌توانند بر قالب فلزی یا چوبی، ارجحیت داشته باشند.

 

اهمیت قالب بتن در پروژه‌های عمرانی

استفاده از قالب خوب، مدت زمان ساخت یک پروژه را به طور قابل توجهی شدت کاهش می‌دهد و کاهش زمان، یک عامل کلیدی در کاهش هزینه‌های کل یک پروژه است. کیفیت سطح نهایی سازه بتنی نیز با کیفیت قالب استفاده شده در یک پروژه، رابطه مستقیم دارد. اصلاح سطح معیوب بتن و پرداخت نهایی آن برای ایجاد سطح با کیفیت، کاری بسیار هزینه‌بر است و به همین علت، استفاده از قالب با کیفیت بالا، یکی از عوامل کلیدی در پیشبرد پروژه‌های عمرانی است.

 

همچنین، به کارگیری قالب از نظر افزایش ایمنی کارگران در صنعت ساخت و ساز بسیار مهم است و استفاده از آنها شرایط کاری و دسترسی مناسبی را فراهم می‌کند که ایمنی کارگران در طول ساخت و ساز را تضمین می‌کند.

 

مشخصات یک قالب خوب

یک قالب خوب باید دارای شرایط زیر باشد:

  • باید به اندازه کافی برای مقاومت در برابر فشار یا وزن بتن تازه و بار‌های وارده بر قالب که ناشی از وزن تجهیزات ساختمانی و کارگران هستند، محکم باشد. این امر به طراحی دقیق قالب نیاز دارد، زیرا در نظر گرفتن وزن اضافی برای قالب، بر روی جنبه‌های اقتصادی یک پروژه ساخت اثر می‌گذارد و در نقطه مقابل، عدم استحکام قالب، ممکن است باعث شکسته‌شدن آن شود.
  • قالب بتن برای تحمل وزن بتن بدون ایجاد تغییر شکل، باید به اندازه کافی صلب باشد.
  • باید دارای درزهای آب‌بندی‌شده باشد تا بتن خمیری نتواند از اتصالات آن نشت کند.
  • نباید در هنگام بتن‌ریزی تاب بردارد، خم شود یا فرو رود.
  • به منظور ایجاد کیفیت نهایی خوب برای سطح بتن، سطح داخلی قالب بتن باید صاف و صیقلی باشد. برای رسیدن به این هدف، سطح داخلی قالب بتن معمولاً به نفت خام یا محلول صابون آغشته می‌شود. این کار برداشتن بعدی قالب بتن را هم آسان‌تر می‌کند.
  • کل قالب بتن باید طوری ساخته شود که بتواند به آسانی بدون کمترین آسیبی به سطح یا لبه‌های بتن از جای خود برداشته شود.

مواد متداول ساخت قالب بتن

قالب‌های بتنی از گذشته تا امروز با مواد مختلفی ساخته می‌شود و انواع معمول مواد مورد استفاده در ساخت قالب‌ها عبارتند از:

  • چوب یا الوار
  • تخته چندلا
  • فولاد
  • آلومینیم
  • پلاستیک
  • منیزیم
  • پارچه
  • کامپوزیت

قالب بتن فلزی – قالبی پرکاربرد برای کارهای عمرانی سنگین

فولاد ماده کاملی برای ساخت قالب بتن است؛ زیرا هنگام ریختن بتن هرگز خم نمی‌شود یا تاب بر نمی‌دارد. قالب فلزی دارای قابلیت ذخیره‌سازی مقدار زیادی بتن است. انعطاف پذیری فولاد باعث می‌شود که به بتن نچسبد. روی هم قرار دادن ورق‌های فولادی برای ساخت سازه‌های بلندتر نیز امکان‌پذیر است و یکی دیگر از دلایل کاربرد قالب‌های فلزی برای بتن‌ریزی است.

 

همچنین می‌توان از آن به تعداد دفعات بیشتری نسبت به سایر مواد استفاده کرد و سطوح فولادی صاف باعث می‌شوند که سطح نهایی بتن پس از خشک‌شدن نیز یک سطح صاف و عاری از عیب باشد. در نهایت باید گفت که قالب‌بندی فولادی برای ساخت سازه‌های بزرگ مانند سد‌ها، پل‌ها، و مواردی از این دست، بسیار مستحکم و ایمن است.

 

به طور خلاصه برخی از مزایا و معایب قالب فلزی بتن عبارتند از:

مزایای قالب فلزی

  • قالب‌های فولادی با دوام‌تر و محکم‌تر هستند.
  • سطح یکنواخت و صافی برای سازه بتنی ایجاد می‌کنند
  • قابلیت استفاده مجدد به تعداد بالا را دارند
  • مونتاژ و دمونتاژ این قالب در کارهای ساختمانی، ساده‌تر از سایر قالب‌ها است

معایب قالب فلزی بتن

  • هزینه بالاتر نسبت به انواع دیگر قالب بتنی
  • وزن سنگین و نیاز به تجهیزات بالابر برای قالب‌های بزرگ
  • در مواردی که تماس قالب با آب وجود دارد، ممکن است خوردگی رخ دهد‌.
  • اندازه و شکل‌های قالب‌های موجود محدود هستند.

امکان استفاده از قالب دست دوم

از آنجائیکه اکثر قالب‌های بتنی معمولا در طی عملیات ساخت و ساز دچار مشکل مکانیکی نظیر گسیختگی، اعوجاج یا شکست نمی‌شوند، امکان استفاده از آن‌ها در پروژه‌های عمرانی دیگر به عنوان قالب دست دوم نیز وجود دارد. چنین قالب‌هایی معمولا با قیمت پائین‌تر ارائه می‌شوند و استفاده از آن‌ها باعث کاهش و صرفه‌جویی در بودجه پروژه خواهد شد.

 

"<yoastmark

سخن پایانی

در این مطلب، به تعریف قالب بتن و انواع آن پرداختیم و همچنین به کاربردهای هر یک از انواع متداول قالب از جمله مزایا و معایب یکی از مهمترین این قالب‌ها یعنی قالب فلزی پرداختیم و در انتها نیز به امکان استفاده از قالب دست دوم اشاره شد. امیدواریم این مطلب به شما برای شناخت بهتر انواع قالب‌ها کمک کرده باشد.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *